Net-billing vs autokonsumpcja - matematyka
Od kwietnia 2022 w Polsce obowiązuje system net-billingu. Każdy kWh oddany do sieci jest skupowany po średnio-miesięcznej cenie z giełdy PSE (typowo 0,30-0,45 zł/kWh). Każdy kWh kupowany od dystrybutora kosztuje 0,75 zł/kWh (G11) lub w okolicy 0,42 zł/kWh (G12 noc). Sprzedaż -> kupno daje ~50% efektywności.
Autokonsumpcja obchodzi ten cykl. Energia z dachu idzie wprost do urządzeń w domu (sprzęt AGD, klima, pompa ciepła) lub do wallboxa. Efektywność: 100%. Realne autokonsumpcyjne pokrycie polskiego domu z PV 6 kWp bez magazynu: ~30% (główne piki produkcji ~13:00 nie pokrywają się z konsumpcją wieczorną). Z BESS 5 kWh: ~65%. Z BESS + EV ładowanym w dzień: ~85%.
Wniosek: każde 1 000 zł oszczędzonego na autokonsumpcji jest warte ~2 100 zł oddanych i odkupionych z sieci. To główny powód dlaczego smart wallbox + BESS przyspieszają payback PV z 12-14 lat do 6-9 lat.
Smart wallbox z trybem solar - jak to działa
Wallbox z OCPP + integracją z inwerterem PV (Fronius, SolarEdge, Huawei) co kilka sekund sprawdza ile energii produkujesz z paneli i ile zużywa Twój dom. Różnicę (nadwyżkę) wysyła do baterii auta. Jeśli produkcja spada poniżej 1,4 kW (minimum dla 6 A na fazie), pauzuje. Auto ładuje się tylko energią słoneczną - 0 zł kosztu.
Modele wallboxów z gotowym trybem solar:
- go-e Charger Gemini (PV-mode na klatce, 11 kW): 4 000-4 800 zł.
- Wallbox Pulsar Plus z Power Boost: 3 800-5 200 zł, wymaga sensora.
- Easee Home + Easee Equalizer: 4 500-6 000 zł, najbardziej elastyczny.
- Fronius Wattpilot Home 11J: 4 200-5 100 zł, natywnie integruje z Fronius PV.
Wallbox bez trybu solar ładuje stałą mocą 7,4 lub 11 kW - czyli jeśli PV produkuje 5 kW, brakujące 6 kW idzie z sieci. To eliminuje 100% efekt PV dla ładowania. Warto dopłacić 1 000-1 500 zł za wersję smart.
BESS - kiedy się opłaca
Magazyn energii (BESS) ma sens głównie gdy:
- Ładujesz EV nocą (powracasz wieczorem, praca biurowa) - BESS przechowuje dzienną nadwyżkę i podaje na wallbox po 19:00.
- Masz dynamiczną taryfę - BESS kupuje prąd w dolinkach cenowych (02-05, 11-14) i sprzedaje w szczycie (17-21). Arbitraż energetyczny dla domu.
- Pompa ciepła + sezon grzewczy - zimą produkcja PV spada o 70%, BESS wyrównuje szczyty wieczorne.
BESS NIE opłaca się gdy: ładujesz EV w pracy (poza domem), nie masz pompy ciepła, nie masz dynamicznej taryfy. Wtedy ROI BESS rośnie do 14-18 lat, podczas gdy gwarancja jest 10 lat.
V2H i V2G - przyszłość, ale jeszcze nie 2026
V2H (Vehicle-to-Home) i V2G (Vehicle-to-Grid) traktują baterię auta jako duży magazyn. Tesla Model 3 LR ma 75 kWh - 15x większa pojemność niż typowy BESS domowy. Auto stoi 22h dziennie nieużywane - mogłoby zasilać dom wieczorem albo sprzedawać prąd w szczycie.
Status 2026: V2H działa w japońskim CHAdeMO (Nissan Leaf 2018+ z opcją bidirectional) i w nielicznych CCS2: Ford F-150 Lightning, Hyundai Ioniq 5/6, Kia EV6, VW ID. Buzz. Wymaga specjalistycznej ładowarki bidirectional (15 000-25 000 zł) i kompatybilnego HEMS. V2G komercyjnie - kilka pilotażowych instalacji w Pstryk-Nissan, łącznie <100 w PL.
Inwestycja w V2H w 2026 jest cool-tech ale ekonomicznie wciąż słaba (payback 12-15 lat). Warto poczekać 2-3 lata na CCS V2X-ready w mainstream BEV (zapowiadane: VW MEB 2027, Tesla 2027, Mercedes 2028).